SİTEDE ARA!

11
AğU
2015

İMİB, doğal taş ihracında yeniden ABD yolunu açma hedefinde

abd ihracatABD’nin gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerden yaptığı ithalatı teşvik eden Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi’ni (GTS) 29 Temmuz 2015 tarihi itibariyle yeniden başlatması, maden ihracatımıza umut ışığı oldu. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği, ABD pazarına gümrük vergisiz giriş imkanı tanıyan GTS kapsamına maden sektörünü ilgilendiren 680221, 680291 ve 251512 GTİP’lerinin de girmesi için hukuki mücadele başlattı.

ABD 1976 yılından bu yana, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerden gerçekleştirilen ithalat için ABD pazarına gümrük vergisiz giriş imkanı tanıyan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi’ni  uyguluyordu.

GTS rejimi kapsamında her yıl rekabet ihtiyacı sınırlarına (Competitive Need Limitations-CNLs) ilişkin olarak ürün kapsamı gözden geçirilmekte, bu çerçevede, bir ürünün GTS muafiyetinin, ABD’nin faydalanıcı ülkeden yaptığı ithalatının söz konusu üründeki toplam ithalatının %50’sini veya değer bazında 165 milyon ABD dolarını geçmesi durumunda ve herhangi bir istisna alınmaması halinde sona ermektedir.

5 bin kalem mal için ABD pazarına gümrüksüz giriş imkanı tanıyan GTS, 31 Temmuz 2013 tarihinde sonlandırılmış bu da uygulanan gümrük tarifeleri nedeniyle ülkelerin zorlanmasına yol açmıştı. Ancak, söz konusu Kanun, 29 Haziran 2015 tarihinde ABD Başkanı Obama tarafından yeniden onaylandı. Bu kapsamda ABD GTS Programı Uygulaması,  31 Temmuz 2013 tarihinden itibaren geriye dönük geçerli olmak üzere, 31 Aralık 2017 tarihine kadar uzatılmış oldu.

İstanbul Maden İhracatçıları Birliği de, alınan bu kararın 29 Temmuz 2015 tarihi itibariyle yürürlüğe girmesinin ardından maden sektörü iştigal sahasına giren 680221, 680291 ve 251512 GTİP’lerinin de yer aldığı belirli ürünlere yönelik olmak üzere bir çalışma başlattı ve avukatlık hizmeti satın alarak, kararın sektörün lehine maddelere de uygulanması için girişimlerini sürdürüyor.

MADEN SAHASINA GİREN GTİP’LERDE SON DURUM 

2515.12.20 GTİP (Testere ile yahut başka surette dikdörtgen şeklinde (kare dahil) bloklar veya kalın dilimler halinde sadece kesilmiş traverten) grubunda Türkiye, 2005 yılında ilgili GTİP kapsamında ABD pazarında payı %58,7’ye ulaştığı için GSP’den 2006 yılında çıkmıştır. GSP’den çıkmış olunması sebebiyle uygulanan %3 gümrük tarifesi Türkiye’nin ihracatının yaklaşık %88,1 düşmesine neden olmuştur (2013 Türkiye’nin ihracatı 128.600 $, 2014 Türkiye’nin ihracatı 15.300 $). Türkiye’nin ABD’de 2515.12.20 grubunda payı şu anda %4,3 seviyesindedir.

6802.21.10 GTİP (Yontulmuş veya kesilmiş/cilalanmamış traverten) grubunda, Türkiye 2004 yılı rekabet ihtiyacı limitini (CNL) aştığı için (ABD toplam ithalat 27,2 milyon $, Türkiye’nin ihracatı 16,4 milyon $) ilgili GTİP kapsamında GSP’den çıkmıştır. GSP’den çıkmış olunması sebebiyle uygulanan %4,2 gümrük tarifesi Türkiye’nin ihracatının düşmesine neden olmuştur. 2014 yılında 6802.21.10 GTİP üzerinden Türkiye’nin ABD’ye ihracatı 2,49 milyon $ olmuştur. Türkiye’nin ABD’de 6802.21.10 grubunda payı şu anda %22,2 seviyesindedir. Meksika (%27,9 pay) ve Peru (%26,4 pay) bu grupta ABD’ye en çok ihracat yapan rakip ülkelerdir, ayrıca bu ülkelerin ABD ile serbest ticaret anlaşması bulunmaktadır.

6802.91.20 GTİPç(Yontulmuş veya cilalanmış traverten) grubunda, Türkiye 2004 yılı rekabet ihtiyacı limitini (CNL) aştığı için (ABD toplam ithalat 61,6 milyon $, Türkiye’nin ihracatı 35,8 milyon $) ilgili GTİP kapsamında GSP’den çıkmıştır. GSP’den çıkmış olunması sebebiyle uygulanan %4,2 gümrük tarifesi Türkiye’nin ihracatının düşmesine neden olmuştur. 2014 yılında 6802.91.20 GTİP üzerinden Türkiye’nin ABD’ye ihracatı 8,02 milyon $ olmuştur. Türkiye’nin ABD’de 6802.91.20 grubunda payı şu anda %44 seviyesindedir. Türkiye’nin ardından bu grupta en çok ihracat yapan rakip ülkeler Meksika (ABD ile serbest ticaret anlaşması bulunmaktadır)  ve Çin’dir.

Rekabet İhtiyacı Limiti (Competitive Need Limitation – CNL)

Rekabet ihtiyacı limiti bir üst limiti ifade etmektedir. Bir üründe Rekabet İhtiyacı Limiti’nin geçilmesi halinde ülke o belirli üründe bir sonraki yıl, yeniden geri kabul edilene kadar, otomatik olarak GTS uygulamasının dışında bırakılır. Bu kapsamda lehdar ülke belli bir üründe ABD’nin o üründe bir önceki takvim yılında gerçekleştirdiği toplam ithalatının; %50’sini geçmiş ise, ve/veya Belirli bir eşik değerini aşmış ise, o ürün özelinde GTS uygulamasından çıkartılır.

2014 yılı için CNL eşik değeri 165 milyon ABD dolardır. Sözü edilen limitlerin aşıldığı ürünlerin ihracatçıları olan ülkeler o ürünlerde “yeterli ölçüde rekabetçi” kabul edilmektedir.