SİTEDE ARA!

03
AğU
2015

‘Çin, mermer ihracımızı vurdu ama asıl tehlike İran’

rustem cetinkayaÇin hükümetinin inşaat sektörüne verdiği teşvikleri kısması, Türkiye’nin mermer ihracatını tutar bazında yüzde 25 düşürdü. Bir de İran’a ambargoların kalkmasının sektörü zora sokacağına işaret eden İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rüstem Çetinkaya, “Devlet mermer sektörüne enerji ve işçilik maliyetlerinde destek olmalı.” çağrısında bulundu.

Çin’in büyüme rakamını yüzde 7’nin altına çekmek için inşaat sektörüne verdiği teşvikleri azaltması Türkiye’nin mermer ihracatını miktar bazında yüzde 27, tutar bazında yüzde 25 düşürdü. Bu durumu ünlü matematikçi Edward N.Lorenz, ‘kelebek etkisi teorisi’ ile açıklıyor.  İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rüstem Çetinkaya, asıl kelebek etkisinin Batı’nın İran’la yaptığı nükleer anlaşmanın sonucunda oluşabileceğine dikkat çekiyor. Nitekim, Amerika’nın Dışişleri Bakanı John Kerry’nin İran ile yaptıkları nükleer anlaşmanın Ortadoğu’yu güvenli bölgeye dönüştüreceği yönündeki söylemleri ve başladığı Ortadoğu seyahati, Türk iş dünyası tarafından endişe ile izleniyor. Özellikle Türkiye ile aynı mermer sınıfı üzerinde bulunması sebebiyle İran’a ambargoların kalkmasını ‘İran, ucuz enerji ve işçilik ile pazarımızı elimizden alabilir.’ uyarısında bulunan Çetinkaya, eğer sektör İran’daki gelişmelere paralel devlet tarafından desteklenmezse durumun Çin’in talep düşürmesinden daha etkili olacağını vurguluyor. Çin, halihazırda Türk mermer sektörünün en büyük alıcısı konumunda. Türkiye’nin 3 yıl önce uyguladığı gibi ekonomiyi soğutmaya çalışan Çin, inşaat sektörüne verdiği teşvikleri kısınca Türk mermer sektöründe kapasite kaybı yaşanmıştı. Bu sebeple kimi ocaklar çalışan sayılarını dahi yarı yarıya düşürmüştü. Çin’in ekonomiyi soğutma çabalarının olumsuz etkisinin Türkiye’de hâlâ devam ettiğini belirten Çetinkaya, “Bu yıl ilk 8 ay itibarıyla maden sektörünün ihracatı geçen yıl aynı döneme kıyasla yüzde 8’e yakın azalmış durumda. Çin’e yapılan ihracatta ise kayıp daha büyük. Yüzde 25!” ifadelerini kullandı. Nitekim Türkiye’deki mermer üreticileri geçen yıl ilk 6 ayda Çin’e yaklaşık 435 milyon dolarlık blok mermer, 1,5 milyon dolarlık işlenmiş mermer ihraç etmişti. Bu sene ise aynı dönemde 325 milyon dolarlık blok mermer, 410 bin dolarlık işlenmiş mermer ihracatı gerçekleştiği bilgisini veren Çetinkaya, Çin’in aldığı kararlara karşı Türk mermer sektörü oyuncularının ‘geleceği öngördükleri ölçüde üretim stratejisi’ gütmeleri tavsiyesinde bulundu.

Arif BAYRAKTAR – ZAMAN